PrezentujÄ™ dzisiaj wywiad z RadosÅ‚awem Rogiewicz ze Multizakupy.pl. Z Radkiem mijaliÅ›my siÄ™ od dÅ‚uższego czasu - to znajomy mojego znajomego. W koÅ„cu udaÅ‚o nam siÄ™ poznać i porozmawiać. Efektem poniższy wywiad (podzieliÅ‚em go na dwie części, bo byÅ‚ za dÅ‚ugi na jeden post).Radek bÄ™dzie w najbliższÄ… sobotÄ™ goÅ›ciem na Shopcampie w Poznaniu, gdzie również powie kilka słów o e-commerce. Nie wiem czy sÄ… jeszcze miejsca, ale warto siÄ™ tam wybrać nie tylko ze wzglÄ™du na niego. Wojtek Kyciak: Multizakupy.pl wystartowaÅ‚y w 2005 roku , a inwestora znalazÅ‚y w 2007 roku który wyÅ‚ożyÅ‚ 1 150 000 zÅ‚. Z perspektywy tych 5 lat - szukaÅ‚byÅ› ponownie inwestora dla e-commerce? Radek Rogiewicz: Zdecydowanie tak. Internet rozwija siÄ™ tak szybko, że zakÅ‚adajÄ…c rozwój na bazie wypracowanych zysków ze sklepu nie bylibyÅ›my w stanie osiÄ…gnąć tego co osiÄ…gnÄ™liÅ›my. Konkurencja roÅ›nie tak szybko, a w szczególnoÅ›ci w internecie, że jeżeli szybko nie osiÄ…gnie siÄ™ jakiegoÅ› puÅ‚apu, nie zdobÄ™dzie siÄ™ pozycji lidera w danej kategorii to potem ciężko już niestety siÄ™ przebić, a nakÅ‚ady na to bÄ™dÄ… zdecydowanie wiÄ™ksze. Marketing tradycyjny i marketing w internecie różniÄ… siÄ™ jednÄ… zasadniczÄ… rzeczÄ…. W realnym Å›wiecie zawsze znajdzie siÄ™ miejsce dla drugiego konkurenta. W internecie niestety tak już nie jest. ZaczynajÄ…c 5 lat temu kategoria Dom i WnÄ™trze raczkowaÅ‚a. DziÄ™ki inwestorowi udaÅ‚o nam siÄ™ szybko osiÄ…gnąć czoÅ‚owe pozycje w tej kategorii, a na pewno bez dużego wsparcia finansowego nie byÅ‚oby to możliwe. W.K.: Czyli rozumiem, że majÄ…c ponownie na inwestycjÄ™ ponad milion zÅ‚otych nadal idziesz w stronÄ™ e-commerce? R.R.: Nie. Gdybym dzisiaj, podkreÅ›lam dzisiaj miaÅ‚ to zrobić to na pewno nie zainwestowaÅ‚bym w sklep internetowy. Jak zaczynaliÅ›my kilka lat temu byÅ‚o 500 sklepów. Dzisiaj mamy już 20000. Multizakupy.pl przeszÅ‚y na szczęście już ten najgorszy okres w rozwoju. Teraz już powinno być "z górki".A jeżeli juz miaÅ‚bym to zrobić to raczej poszedÅ‚bym w kierunku usÅ‚ug zwiÄ…zanych z e-commerce. Mam już zresztÄ… kilka pomysłów, które powoli zaczynam realizować. W.K.: Jak z perspektywy 5 lat oceniÅ‚byÅ› to co zrobiliÅ›cie z Multizakupami? ZrealizowaliÅ›cie cele ustalane poczÄ…tkowo? Oceniasz ten biznes pozytywnie czy negatywnie? WszedÅ‚byÅ› drugi raz do tej samej rzeki? R.R.: OceniajÄ…c to z perspektywy 5 lat to w życiu nie spodziewaÅ‚bym siÄ™, że rozwinie siÄ™ to do takiej skali. Å»e uda nam siÄ™ stworzyć jeden z najwiÄ™kszych sklepów internetowych w Polsce, że bÄ™dziemy wysyÅ‚ać do kilkunastu krajów na caÅ‚ym Å›wiecie produkty z naszego sklepu. Ale oceniajÄ…c ten biznes to zdecydowanie wolÄ™ pracÄ™ w finansach, którÄ… przez ten caÅ‚y czas również kontynuowaÅ‚em w jednej ze spółek naszego inwestora. Biznes internetowy to zupeÅ‚nie inna "bajka". I tak jak już wczeÅ›niej napisaÅ‚em, gdy miaÅ‚bym dzisiaj ponownie zaczynać ze sklepem internetowym to chyba bym tego nie zrobiÅ‚. Znam wiele innych pomysłów i sposobów, z których zdecydowanie szybciej można osiÄ…gnąć zysk. Ale oczywiÅ›cie nie mówiÄ™, że nie warto tego robić. Bo oczywiÅ›cie bÄ™dÄ… tacy, którzy bÄ™dÄ… mieli fajny pomysÅ‚ i wykorzystujÄ…c skalÄ™ Internetu uda im siÄ™ zrobić fajny biznes. Sklep internetowy bÄ™dzie również fajnym dodatkiem do tradycyjnego biznesu. Ale tak, jak już wczeÅ›niej mówiÅ‚em duże pieniÄ…dze uda siÄ™ zarobić w tym biznesie naprawdÄ™ niewielu i zajmie im to sporo czasu osiÄ…gnÄ… ten cel. W.K.: Z czym problem majÄ… Multizakupy? W różnych miejscach w sieci (np. na Flakerze) wypowiadaÅ‚eÅ› siÄ™ o skalowalnoÅ›ci. Sprzedaż roÅ›nie dynamicznie, a wraz z niÄ… koszty, przez co zysków praktycznie nie ma. Czym spowodowany jest wzrost kosztów? R.R.: Problemów jak w każdym biznesie jest dużo:1. LOGISTYKA: RozpoczynajÄ…c ten biznes na poczÄ…tku towar byÅ‚ wysyÅ‚any bezpoÅ›rednio od producentów. NastÄ™pnie byÅ‚ to kilkumetrowy „magazynek” , potem prawie 100 metrowy magazyn , a obecnie korzystamy już z centrum logistycznego, w którym mamy do dyspozycji tyle powierzchni, ile na danÄ… chwilÄ™ jest potrzebne. Jest to wiÄ™c dla nas bardzo wygodne i pozwala nie przepÅ‚acać za pustostan. Podobnie jest z pracownikami w magazynie, których liczba uzależniona jest od skali wysyÅ‚ki. Z jednej strony mamy uniwersalne rozwiÄ…zanie, ale to wiąże siÄ™ też z wiÄ™kszymi kosztami niż wczeÅ›niej. PodsumowujÄ…c: wraz ze skalÄ… obrotów rosnÄ… koszty magazynowania, pakowania, materiałów do pakowania, powierzchni magazynowych itd.2. REKLAMA: Wraz ze wzrostem liczby produktów roÅ›nie np. kwota z porównywarek cen. Obecnie mamy 20 tys produktów i systematycznie powiÄ™kszamy asortyment, a to wiąże siÄ™ z coraz wiÄ™kszÄ… liczbÄ… „wejść”. Koszt pozycjonowania, który w zwiÄ…zku z takÄ… dużą ofertÄ… również roÅ›nie wraz z liczbÄ… produktów i fraz. PodsumowujÄ…c: roÅ›nie skala biznesu, rosnÄ… koszty reklamy.3. HOSTING: wraz ze wzrostem liczby osób odwiedzajÄ…cych sklep rosnÄ… koszty serwerów i obsÅ‚ugi.4. KOSZTY PRACY: wraz ze wzrostem skali roÅ›nie zapotrzebowanie na osoby do obsÅ‚ugi. CzasochÅ‚onne jest w szczególnoÅ›ci doradztwo przez telefon, aktualizacja oferty oraz przygotowywanie indywidualnych ofert, których z dnia na dzieÅ„ systematycznie przybywa. Przy wiÄ™kszej skali biznesu pojawiajÄ… siÄ™ kolejne potrzeby typu ksiÄ™gowość, fakturzystka, prawnik, osoba do marketingu, informatyk itd.5. INFORMATYKA: nowe oprogramowanie sklepu, które zapewni automatyzacjÄ™ wielu procesów prowadzenia tego biznesu.6. REKLAMACJE i FIRMY KURIERSKIE: zmora biznesu internetowego. Wraz ze wzrostem skali obrotów, a w naszym przypadku dodatkowo dochodzÄ… duże gabaryty (wanny, kabiny prysznicowe itp.) zapanowanie nad „wojnÄ…” (odpisywanie na systematyczne i bezpodstawne odmowy wypÅ‚aty odszkodowaÅ„) z firmami kurierskimi to duże i czasochÅ‚onne wyzwanie.Dopóki jest to biznes "domowy" lub na zasadzie dodatku do tradycyjnego biznesu, a obroty sÄ… na niewielkim poziomie, to wszystko jest ok. RosnÄ…ce obroty powodujÄ… wzrost również kosztów, ale to jest normalne i nie ma siÄ™ czemu dziwić. Tylko, że najwiÄ™kszym problemem w biznesie internetowym jest to, że bardzo dynamicznie roÅ›nie również konkurencja, a wraz z niÄ… niestety spadajÄ…ce marże. W naszym przypadku dodatkowym problemem sÄ… duże gabaryty, które wymagajÄ… odpowiedniego pakowania i sÄ… narażone na uszkodzenia podczas transportu.     W.K.: StworzyliÅ›cie wielobranżowy sklep i połączyliÅ›cie to w jednÄ… markÄ™. Może po prostu źle to rozegraliÅ›cie? Czy z perspektywy czasu radziÅ‚byÅ› inwestować w wielobranżowe przedsiÄ™wziÄ™cia? Może lepiej specjalizować siÄ™? R.R.: StworzyliÅ›my taki sklep, bo wczeÅ›niej takiego nie byÅ‚o. Pierwsze prawo marketingu mówi o tym, że "lepiej być pierwszym niż lepszym”. I tym siÄ™ kierowaliÅ›my. RobiÄ…c sklep wielobranżowy tak naprawdÄ™ porwaliÅ›my siÄ™ na duży biznes (kilka kategorii, ponad 20 tys. produktów) nie bÄ™dÄ…c na to do koÅ„ca przygotowanym finansowo czy też mentalnie. ZauważyliÅ›my pewnÄ… niszÄ™ i po prostu chcieliÅ›my jÄ… wykorzystać. Z perspektywy czasu dzisiaj startujÄ…c w tego rodzaju biznes bez dużego kapitaÅ‚u nie podejmowaÅ‚bym siÄ™ wyzwania typu sklep wielobranżowy, z dużą iloÅ›ciÄ… produktów, a raczej skupiÅ‚bym siÄ™ jednak na specjalizacji i wÄ…skim asortymencie. Chociaż nasz sklep tak naprawdÄ™ pomimo wielu kategorii (meble, Å‚azienki, instalacje, materiaÅ‚y wykoÅ„czeniowe itp.) i tak zwiÄ…zany jest raczej z kategoriÄ… Dom & WnÄ™trze i raczej wolÄ™ zdecydowanie, żeby nas łączyć z tÄ… kategoriÄ… niż z kategoriÄ… - wielobranżowy, która z samej nazwy mówi, że chodzi o różne branże.Czy źle to rozegraliÅ›my? Nie sÄ…dzÄ™. Na pewno przetarliÅ›my pewnÄ… drogÄ™, której nikt przed nami nie przebyÅ‚. SpróbowaliÅ›my, wyciÄ…gnÄ™liÅ›my wnioski i teraz już koncentrujemy siÄ™ na tym co wiemy, że siÄ™ sprawdza.  W.K.: JakiÅ› czas temu na wÅ‚asne uszy sÅ‚yszaÅ‚em wypowiedzieć osoby z Merlina, która przyznaÅ‚a, że poszerzenie marki nie byÅ‚o strzaÅ‚em w 10 w ich przypadku. Jak to możesz skomentować? R.R.: Tak już mówiÅ‚em wczeÅ›niej, my skupiliÅ›my siÄ™ na jednej kategorii DOM & WNĘTRZE, a Merlin chciaÅ‚ być drugim Amazonem, podobnie jak Agito i Max24. Pytanie tylko, ile mamy na Å›wiecie sklepów podobnych do Amazona, którym siÄ™ udaÅ‚o? Ja nie sÅ‚yszaÅ‚em o innym. Dlatego podziwiam zarzÄ…dy tych sklepów, że siÄ™ tego podjęły i poszÅ‚y w tym wÅ‚aÅ›nie kierunku. Sam jestem ciekaw efektu koÅ„cowego. Moje zdanie jest takie – NIE UDA IM SIĘ to zrobić na takÄ… skalÄ™, na jakÄ… to planowali.Poszerzenie już wypracowanej marki to tak naprawdÄ™ „rozmycie” tej marki. Każdy, kto już trochÄ™ poznaÅ‚ siÄ™ na sklepach internetowych, od zawsze kojarzy Merlina z książkami, pÅ‚ytami , a nie np. z butami sportowymi, tak samo Agito i MAX24, które zbudowaÅ‚y swojÄ… markÄ™ na RTV i AGD, a teraz próbujÄ… sprzedawać prawie wszystko co tylko jest możliwe. Z jednej strony rozumiem AGITO i MAX24, bo w RTV/AGD nie ma marży i same obroty to nie wszystko. ChcÄ…c ratować biznes zostali po prostu do tego zmuszeni. Ale czy to jest dobry kierunek? Å»ycie pokaże.PozwolÄ™ sobie zacytować jeszcze guru naszej branży Billa Gatesa – „W internecie zobaczymy sporo takich firm, które podobnie jak Amazon.com, po zdobyciu silnej pozycji w jednej branży bÄ™dÄ… poszerzać swój asortyment o nowe produkty. OczywiÅ›cie przynosi to efekty, ale tylko krótkotrwaÅ‚e, a później jednak trzeba za to sÅ‚ono zapÅ‚acić...”. Wiadomo, że każdy ma swoje zdanie i swoje plany, ale ja staram siÄ™ uczyć na błędach innych i nie mam zamiaru ich powielać. W.K.: PostawiliÅ›cie na asortyment o dużych gabarytach. Znam sklepy, które zwiÄ™kszajÄ… swojÄ… sprzedaż blisko 100% z roku na rok poszerzajÄ…c także magazyn, ale utrzymujÄ… koszty magazynowania i inne koszty zwiÄ…zane ze wzrostem skali biznesu na takim samym poziomie - handlujÄ… "drobnicÄ…". Może to znowu chodzi o dobór branży? R.R.: Jeżeli chodzi o rosnÄ…ce obroty, to już niedÅ‚ugo im siÄ™ to skoÅ„czy. My mieliÅ›my w poczÄ…tkowych latach naszego biznesu nawet 500% dynamiki wzrostu. I co z tego? Teraz już możemy o tym tylko pomarzyć. Jest to maÅ‚o prawdopodobne żeby rok w rok podnosić sprzedaż o 100%. ProszÄ™ pamiÄ™tać, że jak my zaczynaliÅ›my byÅ‚o 500 sklepów, a teraz podobno jest już 20 tys.KiedyÅ› byliÅ›my jednym z 3 sklepów, które sprzedawaÅ‚y porcelanÄ™ i dlatego mieliÅ›my bardzo dużą sprzedaż. Dzisiaj sklepów z porcelanÄ… jest kilkadziesiÄ…t i już nie mamy takiej sprzedaży jak kiedyÅ›. Wszystko jest ok, jeÅ›li sklepów jest kilka, ale przy kilkudziesiÄ™ciu zaczyna siÄ™ już walka. I czym taki kolejny powstajÄ…cy sklep może wygrać z tym, co już jest od jakiegoÅ› czasu? CenÄ…!!! I wtedy zaczyna siÄ™ obniżanie marży. Lada moment, jeżeli coÅ› siÄ™ z tym nie zrobi asortyment Å‚azienkowy czeka to samo, co kategorie AGD i RTV , czyli marże 1-3%. I tak bÄ™dzie z każdym produktem, który bÄ™dzie można porównać.A tak poza tym szukanie produktów, jak to nazwaÅ‚eÅ› DROBNICOWYCH to też moim zdaniem nie jest najlepszy kierunek. Dlaczego? Bo to bÄ™dzie mógÅ‚ sprzedawać każdy, kto tylko porwie siÄ™ na budowÄ™ wÅ‚asnego sklepu internetowego. W przypadku sprzedaży produktów gabarytowych to już nie jest takie proste i nie każdy siÄ™ tego podejmie. Dlatego też dzisiaj takie sklepy sÄ… zadowolone, bo rosnÄ… obroty, marża jest niezÅ‚a. Ale w momencie, gdy w ciÄ…gu roku pojawi siÄ™ podobnych sklepów kilkanaÅ›cie, to już tak kolorowo nie bÄ™dzie. Drugi ważny temat to skÄ…d trafia do sklepu najwiÄ™ksza liczba UU. Jeżeli z porównywarek cen, no to wtedy dopiero zacznie siÄ™ walka o klienta. Pomimo tego, że nienawidzÄ™ porównywarek, to sam jestem ich staÅ‚ym klientem i niestety muszÄ™ również korzystać w przypadku naszego sklepu.Dlatego podsumowujÄ…c: im prostszy produkt do wysyÅ‚ki tym wiÄ™cej sklepów bÄ™dzie powstawać, które tez bÄ™dÄ… go sprzedawać. Im wiÄ™cej sklepów, tym wiÄ™ksza konkurencja, im wiÄ™ksza konkurencja tym wiÄ™ksza walka cenowa itd. itd.